# ഹജ്ജ് ഉംറ നിർവഹിക്കാൻ പണം തികഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ എന്താണ് നിയമം ?

**Institution:** Darul Ifta Kauzariyya
**Category:** Prayers & Duties
**Madhab (School):** Hanafi
**Mufti / Jurist:** Mufti Muhammed Ansaf Al Kauzari
**Published Date:** January 01, 1970
**Canonical URL:** https://www.daruliftakauzariyya.com/fatwa-archive/878-%E0%B4%B9%E0%B4%9C%E0%B5%8D%E0%B4%9C%E0%B5%8D-%E0%B4%89%E0%B4%82%E0%B4%B1-%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E0%B4%B5%E0%B4%B9%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB-%E0%B4%AA%E0%B4%A3%E0%B4%82-%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9E%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B5%86%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B5%BD-%E0%B4%8E%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%A3%E0%B5%8D-%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B4%AE%E0%B4%82

---

## Question

2021/22 വർഷം ഹജ്ജും ഉംറയും നിർവഹിക്കുന്നതിന് സാധാരണയിൽ കൂടുതൽ പണം ആവശ്യമായി വന്നിരിക്കുന്നു. ഈ വർഷം കൂടി മാത്രം അവസരം ഉള്ള ആൾ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട പണം കയ്യിൽ ഇല്ലെങ്കിൽ എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്, അയാൾ പാപിയായി മാറുമോ ?

## Answer / Fatwa Ruling

നിലവിൽ ഹജ്ജിന് മതിയായ പണം കൈവശമില്ലാത്ത വ്യക്തിക്ക് ഹജ്ജ് നിർബന്ധമാവുകയില്ല, അതിനാൽ അയാൾ പാപിയാകില്ല.

---
*© 2026 Darul Ifta Kauzariyya. Verified and published according to the Islamic legal sources.*